Nieuws > Wat is het onderscheid tussen een werknemer, een zelfstandige en een schijnzelfstandige?

Wat is het onderscheid tussen een werknemer, een zelfstandige en een schijnzelfstandige?

 

Een beroepsactiviteit kan worden uitgeoefend als werknemer of als zelfstandige. Het fundamentele onderscheid tussen beide is het al dan niet bestaan van een gezagsverhouding bij de uitvoering van de beroepsactiviteit. Wanneer de arbeid verricht wordt onder het gezag van een ander persoon, spreekt men van een werknemer. Zo niet, zal er sprake zijn van een zelfstandige.

 

Om te weten of iemand werkt onder het statuut van een loontrekkende (werknemer) of zelfstandige, houdt men rekening met verschillende criteria.

 

Voor een arbeidsovereenkomst, zijnde de overeenkomst waarbij een werknemer zich verbindt tegen loon arbeid te verrichten onder het gezag van een werkgever, zijn er 4 constitutieve bestanddelen :

  • De overeenkomst
  • De arbeid
  • Het loon
  • De gezagsverhouding

 

Om als zelfstandige aanzien te worden, moet aan volgende criteria voldaan zijn :

  • Vrije wil van partijen, wil om als zelfstandige te werken
  • Vrijheid om de arbeidstijd te organiseren
  • Vrijheid om het werk zelf te organiseren
  • Weinig/geen hiërarchische controle

 

Een schijnzelfstandige is een persoon die het statuut van een zelfstandige aanneemt, hoewel hij in werkelijkheid onder het gezag van een werkgever werkt, en dus eigenlijk een werknemer is.

 

Om deze schijnzelfstandigheid te beoordelen zal men de 4 criteria waaraan zelfstandigen moeten voldoen, nagaan.

 

In bepaalde sectoren waarin schijnzelfstandigheid veelvuldig voorkomt (bouw, transport, bewaking en schoonmaak), werden aparte regels gemaakt. Voor deze sectoren werden 9 criteria opgesteld. Je moet aan minstens 5 van deze 9 criteria voldoen om aanzien te worden als een zelfstandige. Deze 9 criteria zijn de volgende :

1. Je draagt zelf je financieel of economisch risico (doordat je bijvoorbeeld investeert in je zaak).

2. Je kiest zelf hoe je je financiële middelen inzet.

3. Je beslist zelf over het aankoopbeleid van je zaak.

4. Je bepaalt mee de prijzen die je hanteert.

5. Je hebt een resultaatverbintenis.

6. Je hebt de vrijheid om zelf personeel aan te werven.

7. Je stelt je bij andere partijen voor als zelfstandige en je hebt meerdere opdrachtgevers.

8. Je vergoeding hangt af van de omvang van de opdracht of het resultaat dat je ermee boekt.

9. Je werkt met je eigen bedrijfsmiddelen, zoals je werkruimte, auto, kantoormateriaal ...

 

Het gevolg van schijnzelfstandigheid kan zijn dat de Arbeidsrechtbank de zelfstandigenovereenkomst afgesloten tussen partijen kan herkwalificeren naar een arbeidsovereenkomst. Dit kan zware (financiële) gevolgen teweeg brengen, vooral voor de werkgever in kwestie (vb. bedrijfsvoorheffing, sociale bijdragen, boetes, interesten, ...). Maar ook voor de schijnzelfstandige zelf kan dit nare gevolgen hebben, wanneer die bijvoorbeeld beroepskosten heeft ingegeven en afgetrokken en deze nadien herzien en verworpen worden.

 

Mister Wolf helpt u graag bij het opstellen van een duidelijke overeenkomst !